Prezentacja metodyk
Emisja punktowa – energetyka, przemysł i usługi
Metodyka obliczania emisji punktowej opiera się na danych z krajowej bazy emisji gazów cieplarnianych i innych substancji, prowadzonych przez KOBiZE*, dostępnych od 2010 roku. W ramach prac dane są weryfikowane i uzupełnianie o brakujące informacje o emisjach, w tym podział emisji na emitory, doszacowanie w przypadku braków danych oraz przypisanie emitorów do kategorii SNAP/GNFR.
*Prowadzona przez KOBiZE na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. z 2026 r., poz. 526)
Emisja komunalno-bytowa
Obliczenie emisji z sektora komunalno-bytowego opiera się na integracji danych dla każdego budynku mieszkalnego z wielu źródeł, w tym m.in. CEEB, BDOT, informacji o sieciach ciepłowniczych, charakterystyce i wieku budynków oraz danych HDD opisujących lokalne warunki klimatyczne. Na tej podstawie dla każdego budynku określane są rodzaj i parametry źródła ciepła, zapotrzebowanie na energię do ogrzewania pomieszczeń oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej. Następnie wyznaczana jest emisja zanieczyszczeń zarówno z ogrzewania budynku, jak i przygotowania ciepłej wody użytkowej. Obliczenia prowadzone są w wysokiej rozdzielczości przestrzennej na poziomie pojedynczego budynku i obejmują m.in. emisję PM10, PM2.5, NOx, SO₂, CO oraz B(a)P.
Emisja z transportu drogowego
Szacowanie emisji z transportu drogowego prowadzone jest na poziomie poszczególnych odcinków dróg z wykorzystaniem danych o natężeniu ruchu, średniej prędkości pojazdów oraz strukturze floty. Dane wejściowe pochodzą m.in. z modelu COPERT i CEPiK, modelu ruchu CUPT dla dróg głównych, aplikacji GPS, pomiarów GDDKiA oraz cyfrowych map drogowych. Uzyskane wyniki są skalowane do poziomu krajowej inwentaryzacji emisji, a następnie rozkładane przestrzennie z wysoką rozdzielczością. Dodatkowo uwzględniana jest emisja pyłu z unosu wtórnego, modelowana jako odrębny moduł emisyjny.
Emisja z unosu wtórnego
Emisja unosu wtórnego z dróg wyznaczana jest z uwzględnieniem natężenia ruchu, struktury floty, średniej masy pojazdów oraz stopnia zanieczyszczenia nawierzchni pyłem drobnym. Zastosowane wskaźniki zostały dostosowane do warunków Polski poprzez wprowadzenie korekt sezonowych zależnych od liczby dni suchych oraz zmienności stężeń pyłu w ciągu roku. Opracowana metoda pozwala na określenie emisji PM10 i PM2.5 w ujęciu rocznym i miesięcznym dla poszczególnych odcinków dróg.
Emisja z rolnictwa
Metodyka emisji z rolnictwa obejmuje dwa główne obszary: hodowlę zwierząt oraz uprawy i operacje rolnicze. W części dotyczącej hodowli wykorzystuje się aktualne dane ARiMR o pogłowiu i lokalizacji gospodarstw, a wskaźniki emisji są podzielone na procesy i lokalizacje, natomiast dla upraw stosuje się wskaźniki emisji według rodzaju upraw oraz dane przestrzenne z EUCROP MAP 2022 do określenia powierzchni upraw i obliczenia emisji NH3, PM10, PM2.5, NOx i NMLZO.
Pozostałe emisje
Emisja z transportu kolejowego wyznaczana jest na podstawie danych PKP dotyczących natężenia ruchu lokomotyw spalinowych oraz przebiegu linii kolejowych, z wykorzystaniem informacji o zużyciu paliwa. W przypadku lotnisk wykorzystywane są dane GUS dotyczące liczby startów i lądowań, a emisję określa się na podstawie zużycia paliwa przez samoloty pasażerskie. Dla hałd i wyrobisk opracowano parametryzację emisji pyłu opartą na badaniach terenowych, pomiarach oraz modelowaniu matematycznym, w tym wynikach kampanii pilotażowych z wykorzystaniem stacji naziemnej i sterowca na uwięzi.